2 . فهرست توضيحى احاديث اتّقوا فراسة المؤمن ( ص 276 ) : بخشى است از حديث نبوى « اتّقوا فراسة المؤمن فإنّه ينظر بنور اللّه عزّ و جلّ » ( الصحيح ، الترمذي ، ج 11 ، ص 288 - 289 ، حديث 2140 ؛ فيض القدير ، ج 1 ، ص 142 - 143 ؛ كنز العمال ، ج 11 ، ص 88 ، حديث 30730 ؛ حلية الأولياء ، ج 4 ، ص 94 ، ج 6 ، ص 118 ؛ الأصول من الكافي ، ج 1 ، ص 218 ؛ شرح فارسى شهاب ، ص 314 ) كه در ميان صوفيان شهرت فراوان دارد و غالبا بدان تمسك مىجويند . اهل فراست منطبق با « متوسمين » مذكور در آيهء إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ ( حجر / 75 ) ، و فراست و تفرّس مترادف با توسّم است ؛ هلالى امير مدينه تعريف مىكند كه به امام جعفر صادق ( ع ) عرض كرد : اى فرزند رسول خدا ، سؤالى در دل دارم و مىخواهم از شما بپرسم . امام فرمود : اگر بخواهى ، پيش از آنكه بپرسى به تو مىگويم كه سؤالت چيست . هلالى گفت : به واسطهء چه چيزى قبل از سؤال من مىفهميد كه در دل من چيست ؟ امام فرمود : به واسطهء توسّم و تفرّس ؛ آيا نشنيده‌اى سخن خدا را كه گفت إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ ؟ و سخن پيامبر را كه گفت « اتّقوا فراسة المؤمن فإنّه ينظر بنور اللّه » ( معاني الأخبار ، به نقل از ميزان الحكمة ، ج 7 ، ص 437 ؛ بحار الأنوار ، ج 38 ، ص 84 ) . برخى روايات شيعى اهل فراست را منحصر در پيامبر ( ص ) و امامان معصوم ( ع ) مىدانند ؛ چنان كه امام محمد باقر از امير المؤمنين على ( ع ) نقل كرده است كه : « متوسّم » رسول خدا ( ص ) بود ؛ بعد از او من هستم و بعد از من امامان از نسل من ( الأصول من الكافي ، ج 1 ، ص 218 - 219 ) ؛ اما برخى ديگر ، ضمن آنكه ائمه را نمونهء تام و اتمّ اهل فراست مىدانند ، انتساب فراست را به ديگر مؤمنان نيز نفى نمىكنند ؛ چنان كه از امام رضا منقول است كه فرمود : هر مؤمنى به قدر ايمان ، بصيرت و علمش فراستى دارد و خداوند تمام آنچه را كه از فراست در ميان مؤمنان تقسيم كرده ، در وجود امامان معصوم گرد آورده است ( عيون أخبار الرضا ، به نقل از بحار الأنوار ، ج 24 ، ص 28 ؛ ج 25 ، ص 134 ) . ترمذى عارف نظريه‌پرداز قرن سوم ، فراست را مانند الهام مىداند كه خداوند آن را بر قلب بندهء خود